InBody meting in de overgang en REE-meting: wat je eraan hebt

Waarom de weegschaal in de overgang maar een deel van het verhaal vertelt

Een weegschaal geeft één getal: je totale gewicht. Of dat gewicht uit vet, spieren of vocht bestaat, zie je er niet aan. In de overgang is dat precies de vraag die ertoe doet. Het NVAB-achtergronddocument Overgang en Werk beschrijft dat de overgang gepaard gaat met een versnelde toename van vetmassa, verlies van vetvrije massa en een toename van vet rond de organen (visceraal vet).

Vet en spieren verschuiven tegelijk

Het Amerikaanse SWAN-onderzoek zag dat aan het begin van de overgang de snelheid waarmee vet toeneemt verdubbelt, terwijl de spiermassa daalt. Dat gaat door tot ongeveer twee jaar na de laatste menstruatie en stabiliseert daarna. Als er vet bijkomt en tegelijk spiermassa verdwijnt, ziet de weegschaal alleen het verschil tussen die twee. Je kunt dus maar een paar kilo zwaarder zijn en toch een flink andere lichaamssamenstelling hebben.

Daar komt de leeftijd bij. Volgens The Menopause Society verliezen vrouwen na hun dertigste 3 tot 8 procent spiermassa per decennium, en omdat spieren meer energie verbruiken dan vet, verbrand je met minder spieren ook minder in rust. Dalend oestrogeen zorgt er daarnaast voor dat vet zich eerder in de buik opslaat. Dat laatste lees je uitgebreid op de pagina over vetopslag rond je buik in de overgang.

Lichaamssamenstelling meten met een InBody: wat het apparaat doet

Een InBody is een apparaat voor bio-impedantie. Je staat erop en houdt handvatten vast. Er gaat een heel zwak stroompje door je lichaam en het apparaat meet de weerstand. Daaruit rekent het apparaat je vetmassa, vetvrije massa en vetpercentage uit. Belangrijk om te weten: dat is een berekende schatting, geen directe meting van vet.

Hoe betrouwbaar is een vetpercentage uit bio-impedantie?

Een studie in de European Journal of Clinical Nutrition (2021) vergeleek twee bio-impedantie-apparaten met een DEXA-scan (dual-energy X-ray absorptiometry), die in het onderzoek als referentie diende. Beide apparaten kwamen in de groep goed overeen met DEXA, maar de InBody onderschatte het vetpercentage gemiddeld met 3,1 procentpunt, bij mannen en vrouwen, en de afwijking hing af van de BMI. De onderzoekers concluderen dat je een individueel vetpercentage met voorzichtigheid moet bekijken. Heb je exacte cijfers nodig, dan is bio-impedantie geen vervanging van DEXA.

Waar een InBody wel goed voor is

De kracht zit in het verloop. Meet je steeds op hetzelfde apparaat, op hetzelfde tijdstip en onder dezelfde omstandigheden, dan zie je of je vetvrije massa ongeveer gelijk blijft terwijl je gewicht daalt. Dat is nuttig als je aan het afvallen bent of met spierversterkende training in de overgang bent begonnen. Je uitslag vergelijken met een tabel of met een vriendin heeft weinig zin. Dat raadt de uitleg over de InBody-meting op overgewichtnederland.com ook af: vergelijk jezelf met je eigen eerdere metingen.

Rustmetabolisme meten: wat een REE-meting laat zien

REE staat voor resting energy expenditure: het energieverbruik in rust, ook wel ruststofwisseling of rustmetabolisme genoemd. Ook als je stil ligt, verbruikt je lichaam energie, onder andere voor je ademhaling, je hartslag en het op peil houden van je lichaamstemperatuur. Een formule op basis van lengte, gewicht, leeftijd en geslacht geeft een schatting voor een gemiddeld lichaam. Een meting laat je eigen waarde zien.

Hoe gaat een meting met indirecte calorimetrie?

De gebruikelijke methode heet indirecte calorimetrie. Je ligt rustig op een bed, meestal met een doorzichtige kap over je hoofd. Het apparaat vangt je ademlucht op en meet hoeveel zuurstof je opneemt en hoeveel koolzuur je uitademt. Daaruit wordt je energieverbruik in rust berekend. Volgens de patiëntenfolder van een Nederlands ziekenhuis duurt het onderzoek daar ongeveer 45 minuten en vindt het plaats in de ochtend.

Voorbereiding op een REE-meting

De aanbieder geeft altijd eigen instructies en die volg je. Als voorbeeld: die ziekenhuisfolder vraagt om 8 uur nuchter te zijn (water mag), 2 uur van tevoren niet te roken en je vanaf het opstaan zo weinig mogelijk in te spannen. Medicijnen mag je daar gewoon innemen. Gebruik je insuline of diabetestabletten, overleg dan vooraf, want nuchter blijven vraagt dan om aanpassing. De uitleg over de REE-meting bij overgewichtnederland.com noemt ook dat een korte momentopname minder betrouwbaar is dan een langere meting.

Meetmethodes vergeleken: weegschaal, buikomvang, InBody en ruststofwisseling

Elke methode beantwoordt een andere vraag. De tabel hieronder zet ze naast elkaar. Je hoeft ze niet allemaal te gebruiken. Voor de meeste vrouwen zijn een weegschaal en een meetlint thuis al een goede basis, en een InBody of REE-meting is een aanvulling als je meer wilt weten.

Buikomvang blijft een sterke graadmeter

De Nederlandse richtlijn Overgewicht en obesitas wijst erop dat naast de BMI ook de buikomvang van groot belang is bij het inschatten van het gezondheidsrisico. Een meetlint kost bijna niets en zegt iets over vet rond je middel, wat een InBody alleen indirect schat. The Menopause Society noemt het volgen van gewicht en middelomtrek als iets wat zorgverleners samen met bloeddruk en cholesterol in de gaten kunnen houden.

Een InBody voor wie al afvalt

Een InBody voegt vooral iets toe als je bezig bent met afvallen en wilt weten of je vooral vet kwijtraakt. Een REE-meting is zinvol als je met een diëtist of coach wilt kijken of je verbruik in rust afwijkt van wat een formule voorspelt. Wil je ook weten of er iets in je bloed meespeelt, zoals je schildklier of bloedsuiker, lees dan wat bloedonderzoek bij gewichtstoename wel en niet verklaart.

Uitslagen van een vetmeting of stofwisselingsmeting: wat doe je ermee?

Een uitslag is een getal, geen diagnose. Een InBody of REE-meting zegt niet of je gezond bent en verklaart niet waarom je aankomt. Bespreek de uitkomst met iemand die je situatie kent.

• Leefstijlcoach: om te kijken of je beweegpatroon en training passen bij je doel, bijvoorbeeld meer spierbehoud.
• Diëtist: om je rustmetabolisme te vertalen naar een eetpatroon dat bij je past. In de genoemde ziekenhuisfolder gaat de uitslag naar de behandelend diëtist.
• Huisarts: als je klachten hebt, snel aankomt of medicijnen gebruikt die je gewicht kunnen beïnvloeden.

Ga met een REE-uitslag niet zelf strenger eten. De richtlijnmodule Obesitas tijdens de overgang beveelt een gezond eetpatroon aan zonder sterke calorierestrictie. Een uitslag is een bouwsteen voor een gesprek, geen eetplan.

Wanneer een meting weinig toevoegt

Meet je één keer en doe je er verder niets mee, dan levert het vooral een getal op. Ook als je voor de tweede meting een ander apparaat gebruikt, net hebt gesport of anders hebt gegeten, kun je de uitkomsten slecht vergelijken. Weet je nog niet waar je staat, begin dan liever met de afvaltest voor vrouwen in de overgang en kijk daarna of een meting iets toevoegt.

InBody- en REE-metingen in Amersfoort via de partnersite

Overgewichtnederland.com, de informatiegids over overgewicht van de uitgever van deze site, verwijst voor metingen naar Overgewicht Nederland B.V. in Amersfoort. Die voert zowel de InBody-meting als de REE-meting uit. Volgens beide pagina's (opgave aanbieder, peildatum 21-10-2026, bekeken op 23-10-2026) is de prijs van een losse meting niet bekend; je vraagt naar de mogelijkheden. In het onderzoekstraject van 15 maanden (volgens de aanbieder 1.295 euro, peildatum 21-10-2026) zijn volgens de aanbieder drie uitgebreide meetmomenten in Amersfoort inbegrepen, met REE-meting, InBody, bloedonderzoek en bloeddruk. Deelnemers aan dat traject doen mee aan onderzoek naar vitamine- en mineralensuppletie, waarbij de helft een placebo krijgt.

Of de metingen worden vergoed door je zorgverzekeraar, staat niet op de pagina's; kijk daarvoor in je eigen polis. Lees vóór je beslist de voorwaarden van de InBody-meting in Amersfoort. Via deze site wordt niets voorgeschreven of verkocht. Welke begeleiding bij jou past, bepaal je zelf samen met een zorgverlener. Een overzicht van routes via huisarts, GLI en medische begeleiding vind je bij hulp zoeken bij afvallen in de overgang.