Afvaltest overgang: in 5 stappen naar jouw route

Wat doet de afvaltest voor de overgang wel en niet?

De test helpt je kiezen, maar vervangt geen arts. Je krijgt een richting op basis van een paar getallen en antwoorden. Een arts kijkt breder: naar je medische geschiedenis, medicijnen, bloeddruk en andere klachten.

Wat de test wel doet: hij rekent je BMI uit, vergelijkt je buikomvang met de grens die zorgverzekeraars bij de GLI hanteren en koppelt dat aan een route. Wat hij niet doet: vaststellen of je in de overgang bent, een ziekte uitsluiten of een behandeling adviseren. Via deze site wordt niets voorgeschreven of verkocht; of een middel of programma bij je past, bespreek je altijd met een zorgverlener.

Voor wie is deze afvaltest in de menopauze bedoeld?

De test is gemaakt voor volwassen vrouwen rond de overgang die willen weten welke vorm van hulp bij afvallen past. Het maakt niet uit of je nog regelmatig ongesteld bent of al jaren niet meer: de vragen zijn voor alle fasen hetzelfde.

Handig om bij de hand te hebben

• Je gewicht van vandaag, gemeten op een weegschaal, liefst 's ochtends.
• Je lengte zonder schoenen.
• Een meetlint voor je buikomvang.
• Een idee van wanneer je voor het laatst ongesteld was.
• Een lijstje van wat je de afgelopen jaren al hebt geprobeerd.

Wanneer de test minder goed past

Ben je jonger dan 18, ben je zwanger of geef je borstvoeding, of word je al behandeld voor je gewicht of een eetprobleem, dan is de uitkomst van een algemene keuzehulp minder bruikbaar. Bespreek je situatie dan direct met je huisarts of behandelaar. Dat geldt ook als je merkt dat eten, wegen of je lichaam veel spanning bij je oproept: dan is persoonlijk contact waardevoller dan een getal op een scherm.

De vijf stappen van de afvaltest uitgelegd

Elke stap bouwt voort op de vorige. Zo krijg je aan het eind een route die past bij je getallen en je situatie.

Stap 1: alarmsignalen

Eerst vraagt de test of je klachten hebt die voorgaan op afvallen: onverklaard snel gewichtsverlies of juist snelle gewichtstoename, bloedverlies na de menopauze, een buik die aanhoudend opgeblazen voelt, of dat je erg moe of kortademig bent. Kruis je een van deze aan, dan is het advies: eerst naar je huisarts. Volgens de Britse NHS moet bloedverlies na de menopauze altijd worden nagekeken, ook als het om weinig gaat, en een vaak opgezette buik noemt de NHS als reden om je huisarts te raadplegen.

Stap 2: lengte en gewicht

Met je lengte en gewicht berekent de test je BMI. Een BMI van 25 tot 30 heet overgewicht, vanaf 30 obesitas. BMI is een screeningsgetal en zegt niet alles: bij ouderen en bij mensen met veel spiermassa kan het misleidend zijn, schrijft de richtlijn.

Stap 3: buikomvang

Daarna vul je je buikomvang in. Bij 88 centimeter of meer is die verhoogd volgens de GLI-voorwaarden die verzekeraars gebruiken. Hoe je goed meet, lees je bij de uitleg over BMI en middelomtrek meten.

Stap 4: je overgangsfase

Je kiest of je nog regelmatig ongesteld bent, onregelmatig ongesteld bent, of langer dan 12 maanden niet meer ongesteld bent geweest. Dat laatste betekent dat je de menopauze achter je hebt, want die wordt achteraf vastgesteld na 12 maanden zonder menstruatie.

Stap 5: wat je al hebt geprobeerd

Tot slot geef je aan wat je eerder hebt gedaan, bijvoorbeeld zelf diëten, meer sporten of begeleiding. Dat helpt om de uitkomst te plaatsen: wie al veel zelf heeft geprobeerd, kan begeleiding overwegen als volgende stap.

Wat betekenen de uitkomsten van de afvaltest?

De test eindigt met één van drie routes. In alle gevallen blijft je huisarts de eerste optie als je twijfelt.

• Zelf aan de slag met leefstijl. Je BMI is lager dan 25 en je buikomvang lager dan 88 centimeter. Gezond eten, bewegen en krachttraining zijn dan de logische stap.
• GLI via de huisarts. Je BMI ligt tussen 25 en 35 en je buikomvang is 88 centimeter of meer, of je hebt een aandoening die met je gewicht samenhangt, of je BMI is 35 of hoger. Dan voldoe je mogelijk aan de voorwaarden voor de gecombineerde leefstijlinterventie.
• Medische begeleiding bespreken. Je BMI is 30 of hoger. Dan kan het zinvol zijn om met een arts te bespreken welke begeleiding past. Je huisarts blijft ook dan de eerste optie.

Kom je bij meerdere routes uit, dan toont de test ze allemaal. Een overzicht van wat elke route inhoudt, vind je op de pagina met hulp bij afvallen in de overgang.

Ben ik in de overgang? Wat een overgangstest wel en niet kan

Een online test of bloedonderzoek kan niet met zekerheid zeggen of je in de overgang bent. De NVAB-richtlijn Overgang en werk schrijft dat bloedprikken om vast te stellen of een vrouw in de overgang is, bij vrouwen boven de 40 niet nuttig is, omdat de hormoonwaarden schommelen.

Waar een vragenlijst wel bij helpt

Een vragenlijst over je klachten en menstruatiepatroon helpt je om je klachten te ordenen en een gesprek met je huisarts voor te bereiden. De gemiddelde leeftijd van de menopauze ligt in Nederland rond 50 tot 51 jaar; de overgang duurt doorgaans 3 tot 7 jaar. Wil je je klachten in kaart brengen, dan kun je de menopauze test van overgewichtnederland.com invullen. Die test geeft net als deze afvaltest geen diagnose.

Na de afvaltest: zo ga je verder

De uitkomst is een startpunt. Kies daarna één concrete stap. Kom je uit bij leefstijl, begin dan bijvoorbeeld met krachttraining of een betere slaaproutine. Kom je uit bij de GLI, maak dan een afspraak bij je huisarts en neem je BMI en buikomvang mee. Kom je uit bij medische begeleiding, bespreek dan eerst met je huisarts wat past.

Heb je naast deze test ook de uitgebreidere vragenlijst van onze partner nodig, bijvoorbeeld omdat je wilt weten of begeleiding bij je past, dan vind je die bij de afvaltest van overgewichtnederland.com. Bewaar je uitkomst: als je over een paar maanden opnieuw meet, zie je of je getallen veranderen.